درجه کیفی روغن موتور؛ اهمیت درجه بندی روغن موتور

انتخاب روغن موتور مناسب یکی از مهم ‌ترین عواملی است که در طول عمر مفید موتور خودرو شما تاثیر دارد. برای اینکه بتوانید عملکرد خودرو خود را بهبود ببخشید و طول عمر مفید آن را افزایش بدهید، نیاز به شناسایی و آگاهی از انواع روغن موتور و درجات مختلف کیفیت آن دارید. یکی از مفاهیمی که شاید برای بسیاری از رانندگان و حتی برخی تعمیرکاران مبهم باشد، درجه کیفی روغن موتور است. در این مقاله از وبلاگ نرم‌افزار مدیریت اتوسرویس کارلایت، درباره درجه کیفی روغن موتور، نحوه شناسایی آن، استانداردهای رایج و تاثیر آن بر عملکرد خودرو اطلاعات کاملی به شما خواهیم داد.

درجه کیفی روغن موتور چیست؟

درجه کیفی یا سطح کیفیت روغن موتور نشان‌دهنده توانایی این روغن در محافظت از اجزای موتور، مقاومت در برابر حرارت، کنترل رسوبات و جلوگیری از خوردگی است. این درجه‌بندی‌ها توسط سازمان‌هایی مانند API (موسسه نفت آمریکا) یا ACEA (انجمن خودروسازان اروپا) تعریف می‌شوند.

درجه بندی کیفیت روغن موتور

درجه بندی کیفیت روغن موتور فقط به برند یا قیمت روغن محدود نمی‌شود؛ بلکه مجموعه‌ای از شاخص‌ها باید کنار هم بررسی شوند. مهم‌ترین این شاخص‌ها شامل سطح کیفی API، گرانروی SAE، نوع روغن پایه، تکنولوژی افزودنی‌ها و توصیه شرکت سازنده خودرو است. برای مثال، عبارت 10W-40 میزان گرانروی روغن را نشان می‌دهد، اما عبارت API SP یا API SN درباره کیفیت عملکرد روغن اطلاعات می‌دهد. به همین دلیل، ممکن است دو روغن با گرانروی یکسان، از نظر سطح کیفی تفاوت زیادی داشته باشند. مراکز تعویض روغن بهتر است هنگام صدور فاکتور، علاوه بر نام روغن و کیلومتر کارکرد، سطح کیفی API و گرانروی را هم ثبت کنند تا در سرویس‌های بعدی، انتخاب روغن با دقت بیشتری انجام شود.

انواع درجه کیفیت روغن موتور

روغن موتورهای موجود در بازار دارای درجه ‌بندی‌های متفاوتی هستند که این درجات، نشان دهنده میزان محافظت از موتور، دوام، کنترل رسوبات و صرفه‌جویی در مصرف سوخت آن روغن است. برای تعیین سطح کیفی روغن موتور از دو استاندارد کلی استفاده می‌شود.

•     استاندارد (APIموسسه نفت آمریکا)
•    استاندارد(ACEA اتحادیه خودروسازان اروپا)

طبقه‌بندی API:‌ راهنمایی ساده برای انتخاب روغن مناسب

ساده‌ترین و رایج‌ترین استاندارد، طبقه‌بندی API است که با دو حرف مانند SL، SM،SN یاS P نشان داده می‌شود.

• حرف اول (S): مخفف Service به معنای خودروهای سواری بنزینی
• حرف دوم (L، M، N...): نشان‌دهنده نسل یا کیفیت روغن؛ هر چه به حروف پایانی الفبا نزدیک‌تر باشد، کیفیت بالاتر است.

برای مثال، روغن موتور API SN کیفیت بالاتری نسبت به API SL دارد و در کنترل رسوبات، مصرف سوخت و پایداری حرارتی بهتر عمل می‌کند.

طبقه‌بندی ACEA: استاندارد اروپایی برای عملکرد دقیق‌تر

در اروپا، استاندارد ACEA مورد استفاده قرار می‌گیرد که به شکل A/B، C یا E دسته‌بندی شده است:

• A/B: خودروهای سواری بنزینی و دیزلی
• C: خودروهایی با فیلتر ذرات (DPF)
• E: کامیون‌ها و وسایل نقلیه سنگین

برای مثال، روغن ACEA C3 برای خودروهایی که سیستم تصفیه گازهای خروجی حساس دارند توصیه می‌شود.

جدول سطح کیفی روغن موتور API

در ادامه جدول سطح بندی روغن موتورها را با در نظر گرفتن استاندارد موسسه نفت آمریکا مشاهده می‌کنید:

جدول سطح کیفی روغن موتور (استاندارد ACEA)

• حروف A/B: مخصوص خودروهای سواری بنزینی و دیزلی
• حروف C: روغن‌های Low SAPS، مناسب خودروهای دارای فیلتر ذرات (DPF)
• حروف E: مختص خودروهای سنگین، کامیون‌ها و ماشین‌آلات صنعتی

بالاترین سطح کیفیت روغن موتور

در حال حاضر، API SP جدیدترین و بالاترین سطح کیفی روغن موتور در استاندارد آمریکا است. این روغن‌ها به دلیل ویژگی‌هایی که دارند مانند سازگاری با موتورهای توربوشارژ و GDI، محافظت بالا در برابر خوردگی و اصطکاک، کاهش مصرف سوخت و عملکرد مطلوب در دماهای مختلف، کاربرد بالایی داشته و به بالاترین سطح کیفی منسوب شده است. همچنین در استاندارد ACEA، روغن‌های C5 یا C6 روغن‌هایی با سطح کیفی بالا و سازگار با محیط ‌زیست هستند.

درجه کیفی روغن موتور به ترتیب (از پایین به بالا)

در ادامه می‌توانید ترتیب صعودی درجه کیفی روغن موتور را طبق API مشاهده کنید:

SA < SB < SC < SD < SE < SF < SG < SH < SJ < SL < SM < SN < SP

هرچه از سمت چپ به راست حرکت کنیم، کیفیت، فناوری تولید و سازگاری با خودروهای جدید افزایش می‌یابد.

تفاوت بین درجه گرانروی و درجه کیفی روغن

• درجه کیفی با درجه گرانروی گاهی اشتباه گرفته می‌شود. گرانروی مربوط به میزان روانی روغن در دماهای مختلف است. برای مثال 10w-40
• درجه کیفی نشان‌ دهنده کارایی، طول عمر و فناوری ساخت روغن است. برای مثال API SN

هر دوی این فاکتورها باید در انتخاب روغن مناسب در نظر گرفته شوند. اما معیارهای متفاوتی هستند.

جدول سطح کیفی روغن موتور بنزینی

سطح کیفی روغن موتور بنزینی در استاندارد API با حرف S شروع می‌شود. این حرف از واژه Service گرفته شده و برای روغن‌هایی به کار می‌رود که برای موتورهای بنزینی طراحی شده‌اند. بعد از حرف S، یک حرف دیگر قرار می‌گیرد که نسل و سطح عملکرد روغن را مشخص می‌کند. به‌طور کلی، سطوح جدیدتر مانند API SN و API SP نسبت به سطوح قدیمی‌تر، عملکرد بهتری در کنترل رسوبات، کاهش سایش قطعات، محافظت از زنجیر تایم و حفظ کیفیت روغن در دمای بالا دارند. البته این موضوع به معنی مناسب بودن هر روغن جدید برای هر خودرویی نیست؛ زیرا برخی خودروها باید دقیقاً با استاندارد پیشنهادی سازنده سرویس شوند.

چرا توجه به درجه کیفی روغن مهم است؟

•    افزایش طول عمر موتور
•    کاهش مصرف سوخت
•   جلوگیری از رسوب و خوردگی قطعات داخلی
•    سازگاری با فناوری‌های جدید موتور (مثل توربوشارژر، DPF و...)
•    استفاده از روغن بی‌کیفیت می‌تواند در بلندمدت خسارات جدی به موتور وارد کند.

توصیه‌هایی برای اتوسرویس‌ها و مکانیک‌ها در خصوص درجه کیفیت روغن موتور ماشین

اگر صاحب اتوسرویس هستید با استفاده از نرم‌افزار مدیریت تعویض روغن میتوانید از قابلیت‌های آن برای عملکرد بهتر و بازدهی بالای خدمات خود در مدیریت مشتریان استفاده کنید.

•     ثبت سوابق نوع و کیفیت روغن مصرفی برای هر خودرو
•      هشداردهی هوشمند برای تعویض روغن بعد از کارکرد مشخص
•      آموزش پرسنل درباره تفاوت استانداردهای کیفی روغن
•      مشاوره به مشتری بر اساس نوع خودرو، مدل و میزان کارکرد

نرم‌افزار مدیریت اتوسرویس کارلایت با ارائه این قابلیت‌ها، کمک می‌کند تا خدمات حرفه‌ای‌تر و قابل اعتماد‌تری ارائه دهید.

درجه کیفی روغن موتور نقش کلیدی در حفظ سلامت خودرو دارد. آگاهی از استانداردهای API و ACEA به شما این امکان را می‌دهد تا با اطمینان بیشتری روغن مناسب را انتخاب کنید. اگر در اتوسرویس خود از نرم‌افزار تخصصی مدیریت خدمات استفاده می‌کنید، می‌توانید با ثبت اطلاعات دقیق، به افزایش رضایت مشتری و کاهش خطای انسانی کمک کنید.